Sprawozdanie ze spotkania Komisji Współpracy z Zagranicą PTL w Siemianówce (Nadleśnictwo Browsk) w dniach 14-16.10.2022 r.

W spotkaniu wzięło udział dziewięć osób: Rafał Cieślak, Marek Ksepko, Stanisław Małek, Jerzy Modrzyński i Janusz Dawidziuk (gościnnie) – przez cały czas; Mikołaj Ziemblicki – pierwszego dnia; Wiesław Chmielewski, Artur Delegacz i Janusz Witkowski – drugiego i trzeciego dnia. Udział w spotkaniu wymagał od uczestników sporego wysiłku organizacyjnego, zarezerwowania odpowiedniego czasu i pokonania znacznych odległości, co należy niewątpliwie docenić.


Spotkanie przebiegało według poniższego scenariusza:

Dzień pierwszy (piątek, 14.10.22)

16:00-18:00 – Przyjazd pierwszych uczestników do Agrokwatery „Pod Wiązem” w Siemianówce (koło Narewki), rozmowy z gospodarzem (leśniczym Jerzym Pańkowskim), zakwaterowanie.

18:00-20:00 – Omówienie najważniejszych spraw związanych z realizacją projektu ,, Edukacja przyrodniczo-leśna dorosłych w Europie na przykładzie wybranych europejskich towarzystw leśnych” (finansowanego z programu POWER-Erasmus +), w tym relacje z wyjazdów naszych delegacji na Litwę (Marek Ksepko) i do Islandii (Rafał Cieślak).

20:00-23:00 – Kolacja, kontynuacja wcześniej omawianych spraw (w tym relacja Mikołaja Ziemblickiego z wyjazdu naszej delegacji do Austrii). Atrakcją wieczoru była gorąca bania i wspaniała zupa rybna (ucha), przygotowana przez Jurka Pańkowskiego.

Dzień drugi (sobota, 15.10.22)

8:00-10:00 – Śniadanie, rozmowy na tematy dotyczące działalności Komisji oraz sytuacji leśnictwa w kraju i za granicą.

10:00-15:30 – Bardzo interesujący objazd po Puszczy Białowieskiej i Puszczy Lackiej (regeneracja drzewostanów po gradacji kornika, nowe odkrycia archeologiczne, ochrona przyrody, europejskie drzewo roku 2021 – dąb „Dunin”, zagospodarowanie turystyczne, spotkania z leśnikami) – okraszony ciekawymi opowiadaniami Marka Ksepko (naszego przewodnika) i wspomnieniami Janusza Dawidziuka, który zaczynał swoją karierę zawodową właśnie w tych stronach.

15:30-18:30 – Pyszny obiad (przygotowany, tak jak i wszystkie inne posiłki, przez panią Renię i pomagającą jej panią Joasię). Zaraz po obiedzie, razem z panią Renią wybraliśmy się do leżących tuż przy białoruskiej granicy zagajników świerkowych, będących „jej miejscem” zbierania rydzów. W ciągu godziny zebraliśmy ich kilkanaście kilogramów. To było grzybobranie!

19:00-24:00 – Integracyjna kolacja, połączona z relacjami liderów delegacji, które w ramach naszego programu europejskiego odwiedziły Czechy (Wiesław Chmielewski) i Norwegię (Artur Delegacz). Rozmawialiśmy też o organizacji działalności Komisji w przyszłości. Nie zabrakło również innych tematów, anegdot i wspólnych śpiewów przy gitarze. Chętni mogli ponownie wygrzać się w bani.

Dzień trzeci (niedziela, 15.10.22)

8:00-10:00 – Śniadanie, połączone z podsumowaniem najważniejszych spraw poruszonych na spotkaniu, dotyczących zarówno naszego projektu europejskiego, jak i organizowania działalności Komisji.

10:00-10:30 – Po podziękowaniach i pożegnaniach ruszamy w drogę powrotną, która dla niektórych skończyła się późnym wieczorem.

Podczas spotkania poruszone zostały następujące sprawy, związane z naszym projektem europejskim:

1 - podsumowanie przez liderów wyjazdów do Austrii, Czech, Norwegii, Islandii i na Litwę,

2 - uzgodnienie terminu i miejsca roboczego spotkania koordynatorów projektu z liderami delegacji, w celu szczegółowego podsumowania wszystkich pięciu wyjazdów,

3 - uzgodnienie sposobu przygotowania syntetycznej prezentacji oraz publikacji z całego projektu,

4 - uzgodnienie sposobu przekazania wniosków z naszego projektu Zarządowi Głównemu PTL,

5 - plan rozliczenia tego projektu, zarówno pod względem finansowym, jak i merytorycznym.

Ponadto na spotkaniu rozmawialiśmy o organizacji działalności Komisji Współpracy z Zagranicą w przyszłości:

6 - nowy przewodniczący i nowy skład Komisji,

7 - nowe kierunki działalności i nowy podział funkcji,

8 - prowadzenie strony internetowej Komisji.

A oto najważniejsze propozycje i uzgodnienia:

Ad 1-5

Robocze spotkanie koordynatorów projektu z liderami delegacji, w celu szczegółowego podsumowania wszystkich pięciu wyjazdów, przeprowadzone zostanie online na początku listopada. Liderzy (wspierani przez członków delegacji) powinni przygotować podsumowanie najważniejszych spostrzeżeń z wizyty u partnerów zagranicznych oraz wnioski dotyczące możliwości wdrażania u nas zaobserwowanych za granicą rozwiązań, w zakresie edukacji przyrodniczo-leśnej dorosłych.

Na podstawie dostępnych sprawozdań, reportaży i innych materiałów, koordynatorzy przygotują syntetyczną prezentację, która zostanie wykorzystana m. in. do zreferowania przebiegu i efektów projektu na zebraniu Zarządu Głównego PTL na początku przyszłego roku.

Poszerzona wersja tej prezentacji mogłaby zostać następnie wydrukowana w formie ilustrowanej broszury. Redakcją broszury zajmą się koordynatorzy projektu.

Rozliczenia projektu pod względem finansowym podjął się Rafał Cieślak, natomiast jego rozliczenia pod względem merytorycznym – Jerzy Modrzyński. Projekt powinien zostać rozliczony do końca bieżącego roku.

 

Ad 6-8

Uzgodniono, że obowiązki ustępującego przewodniczącego Komisji Współpracy z Zagranicą, Jerzego Modrzyńskiego, od stycznia przyszłego roku przejmie obecny wiceprzewodniczący – Stanisław Małek. Zasugerowano jednocześnie, aby Jerzy Modrzyński pozostał w Komisji i wspierał jej działalność swoim doświadczeniem.

Skład Komisji zmienia się w zależności od sytuacji i potrzeb. W mijającym roku odeszli z niej Paweł Gzyl i Bartosz Peret, a ich miejsce zajęli Kazimierz Gapiński i Mariusz Rydzik. Stopniowo z pracy w Komisji zamierza się wycofać Wiesław Chmielewski, który chciałby przekazać swój zakres działalności młodszemu koledze – Jakubowi Tomzie.

W najbliższym czasie powinna zostać przeprowadzona rekrutacja nowych członków, chętnych do pracy w Komisji. Przewodniczący Komisji skieruje w tej sprawie odpowiednie pisma i komunikaty do wszystkich oddziałów PTL.

Komisja powinna jak najszybciej zająć się sprawami leśnictwa w Unii Europejskiej. Trwają poszukiwania kompetentnych osób, które mogłyby się zająć tą działalnością.

Przeorganizowania wymagałaby techniczna obsługa strony internetowej Komisji. Rafał Cieślak potrzebowałby wsparcia w tym zakresie.

 

Serdeczne podziękowania należą się Przewodniczącemu Zarządu Głównego – Januszowi Dawidziukowi, za jego obecność wśród nas od pierwszej do ostatniej chwili spotkania. Dzięki temu mogliśmy korzystać z jego ogromnego doświadczenia i na bieżąco konsultować wszystkie poruszane problemy. Dzięki swoim wspomnieniom, anegdotom i żywemu włączaniu się we wspólne śpiewy, przyczynił się również niewątpliwie do osiągnięcia integracyjnego celu naszego spotkania.

 

Na szczególne podziękowania zasługuje nasz gospodarz, Marek Ksepko, który już przed trzema laty zapraszał naszą Komisję na spotkanie terenowe u siebie, i słowa dotrzymał. To dzięki jego otwartości, gościnności, zmysłowi organizacyjnemu i poświęceniu wszystko świetnie zagrało i jestem pewien, że uczestnicy spotkania będą je długo i dobrze wspominać.

 

Należy wyrazić nadzieję, że spotkania integracyjne, takie jak to w Siemianówce, wpiszą się na stałe w model funkcjonowania naszej Komisji. Darz Bór!

 

                                                                                        

                                                                    Jerzy Modrzyński                                                

                     Przewodniczący Komisji Współpracy z Zagranicą PTL

                       Poznań, 31.10.2022 



Sprawozdanie z wyjazdu na spotkanie Europejskiej Sieci Towarzystw Leśnych w Islandii, w dniach 15-18.09.2022

W dniach 15-18.09.2022 delegacja Polskiego Towarzystwa Leśnego, w składzie prof. dr hab. Dariusz J. Gwiazdowicz i prof. dr hab. Jerzy Modrzyński, uczestniczyła w spotkaniu Europejskiej Sieci Towarzystw Leśnych (ESTL) w Islandii. Spotkanie to miało się odbyć w roku 2020, w ramach obchodów 90. rocznicy powstania Islandzkiego Towarzystwa Leśnego, jednak ze względu na pandemię Covid-19 było dwukrotnie przesuwane na termin późniejszy.


Nasza podróż z Poznania do Reykjaviku (czwartek, 15.09.) trwała około dziesięć godzin (autobusem do lotniska w Berlinie, samolotem na lotnisko Keflavik i autobusem do centrum). Na kwaterze byliśmy około 18:00, a już o 20:00 spotkaliśmy się w siedzibie Islandzkiego Towarzystwa Leśnego (ITL) z pozostałymi uczestnikami spotkania, reprezentującymi Towarzystwa Leśne: Islandii (4 osoby), Austrii (5), Chorwacji (3), Łotwy (1), Szkocji (1) i Szwecji (1). Po powitaniu, przedstawieniu uczestników i zapowiedzi programu na następny dzień, zostaliśmy zaproszeni na kolację do restauracji leżącej niedaleko zatoki, nad którą położona jest stolica Islandii, licząca około 125 tysięcy mieszkańców (cała Islandia – około 369 tysięcy). Rozmowy na różne tematy toczyły się wartko, ale próby wymówienia chociażby imion naszych gospodarzy okazały się karkołomne. Islandzki jest archaicznym językiem nordyckim, w którym jest więcej wyjątków niż reguł, także w zakresie wymowy.

Po kolacji udaliśmy się na długi spacer wzdłuż wybrzeża zatoki, w nadziei, że na północnym, rozgwieżdżonym niebie zobaczymy zorzę polarną. Zdjęcia zorzy wykonane poprzedniej nocy pokazywali nam wcześniej gospodarze. Niestety ani tego, ani następnych dwóch wieczorów nie udało się nam zaobserwować tego pięknego zjawiska, będącego jedną z atrakcji Reykjaviku.

Następnego dnia (piątek, 16.09) o godzinie 9:00 przed siedzibą ITL czekał już na nas autobus, który najpierw zawiózł nas do Leśnej Stacji Naukowej „Mogilsa”, położonej niedaleko Reykjaviku. Ufundowana w 1967 roku przez Norwegię (z którą Islandia w zakresie leśnictwa od dawna ma ścisłe kontakty), początkowo zatrudniała dwóch pracowników naukowych, obecnie jest ich czternastu. Główne kierunki badań stacji to: lasy a zmiany klimatu; zasoby genetyczne i hodowla; zakładanie drzewostanów i pasów ochronnych; hodowla lasu i produkty leśne; ekologia lasu; ochrona lasu; lasy a społeczeństwo. Badania mają głównie charakter stosowany a ich wyniki publikowane są najczęściej w formie sprawozdań i raportów. Na razie stacja nie ma własnego periodyku naukowego.

Przywitała nas kierowniczka stacji, Pani dr. Edda Oddsdottir, która też w swojej bogato ilustrowanej prezentacji przekazała nam wiele ciekawych informacji na temat lasów Islandii. Przed przybyciem człowieka ponad 30% powierzchni Islandii pokrywały lasy, złożone głównie z: brzozy (Betula pubescens), wierzb (Salix phylicifolia i Salix lanata), jarzębiny (Sorbus aucuparia) i osiki (Populus tremula). Jeszcze około tysiąc lat temu 25% powierzchni wyspy było zalesione. Od tego czasu - na skutek nasilonej aktywności wulkanicznej, oziębienia klimatu oraz wzmożonej działalności człowieka (głównie wypasu owiec) – lesistość ta stale spadała, osiągając w XIX wieku mniej niż 1%.

Od końca XIX wieku podejmowane są wysiłki na rzecz stopniowego zwiększania lesistości Islandii. W 1899 roku posadzono pierwszy drzewostan sosnowy w okolicy Thingvellir, a w roku 1907 przyjęto pierwszą ustawę dotyczącą leśnictwa i ochrony gleb. Zalesienia nabrały większego rozmachu po zatwierdzeniu w 1998 roku specjalnego projektu, dzięki któremu co roku sadzi się od 3 do 6 milionów drzew. W roku 2021 posadzono przykładowo 5 273 210 drzew, na powierzchni 2 109 ha, a udział poszczególnych gatunków był następujący: Betula pubescens – 38%, Pinus contorta - 31%, Picea sitchensis – 12%, Populus trichocarpa – 8%, Larix sibirica – 7% i pozostałe gatunki – 4%. Obecnie lasy pokrywają około 2% powierzchni Islandii, z czego 1,6%  to naturalne lasy brzozowe a 0,4% to lasy założone sztucznie. Potrzeby w tym zakresie są nadal ogromne. Tempo zalesień spowalnia zarówno niedostateczna produkcja materiału sadzeniowego, jak i brak rąk do pracy. Należy wspomnieć, że sprowadzane są wyłącznie nasiona drzew (głównie z Kanady), a sadzonki są produkowane w szkółkach kontenerowych.

Udział poszczególnych form własności w biomasie islandzkich drzewostanów przedstawia się następująco: lasy prywatne – 39% (w tym lasy subwencjonowane przez państwo – 32%, a lasy bez subwencji – 7%), lasy należące do towarzystw leśnych – 24%, lasy państwowe – 17%, lasy komunalne – 15%, lasy należące do organizacji „non profit” – 5%.

Nacisk na zalesienia i gospodarkę leśną w Islandii rośnie. W 2019 roku przyjęto nową ustawę o lasach, a w roku 2022 zatwierdzono pierwszy ogólnokrajowy plan rekultywacji gruntów i regeneracji lasów. Widoczne są również postępy w rozwoju badań naukowych i przygotowaniu kadr dla leśnictwa.

Po ożywionej dyskusji na temat islandzkiego leśnictwa, z Mogilsa przejechaliśmy do multimedialnego muzeum-planetarium „Perlan”, którego niestety nie zwiedzaliśmy, ale w okolicy którego mogliśmy obejrzeć jeden z podmiejskich lasów Reykjaviku. Dominuje w nim karłowata brzoza z domieszką jarzębiny i wierzb, ale tu i ówdzie wkomponowane są również wysokie kępy sosny i świerka, co daje niezły efekt krajobrazowy. Gdzie nie gdzie utworzono tu przytulne zakątki do wypoczynku, ze stołami, ławami i miejscem do grillowania.

Około południa zawieziono nas do podmiejskiego ośrodka edukacyjnego Gudmundarlund, należącego do oddziału Kopavogs ITL. Ośrodek jest bardzo nowoczesny, a w jego otoczeniu rośnie piękny park, z zadbaną strefą rekreacyjną i placem zabaw dla dzieci. Głównym punktem naszego pobytu w tym ośrodku była sesja Europejskiej Sieci Towarzystw Leśnych. Przedstawiciele poszczególnych Towarzystw (Islandzkiego, Austriackiego, Chorwackiego, Łotewskiego, Polskiego, Szkockiego i Szwedzkiego) wygłosili swoje prelekcje na temat aktualnej sytuacji lasów i leśnictwa w ich krajach. Z naszej strony informację o Polskim Towarzystwie Leśnym zaprezentował D. J. Gwiazdowicz, a aktualne problemy polskiego leśnictwa przedstawił zwięźle J. Modrzyński. Po każdym wystąpieniu padały liczne pytania i toczyły się ożywione dyskusje. Częstymi wątkami były: wpływ zmian globalnych na lasy, narastające zagrożenie pożarowe i zamieranie lasów, społeczne oczekiwania wobec leśnictwa i trudności w dogadywaniu się z eko-aktywistami, wreszcie zagrożenia wynikające z nadmiernej ingerencji Komisji Europejskiej w gospodarkę leśną poszczególnych krajów.

Poniżej streszczenie prezentacji gospodarzy.

Islandzkie Towarzystwo Leśne (adres: Skógræktarfélag Íslands,Þórunnartún 6, 105 Reykjavik; email: skog@skog.is) powstało w 1930 roku, a liczy obecnie około 7000 członków, należących do około 60 towarzystw członkowskich, mających swoje siedziby głównie na zachodnim oraz wschodnim i północnym wybrzeżu. Najważniejsze wyzwania stojące dzisiaj przed ITL, to: 1) niewystarczająca produkcja sadzonek drzew, 2) zaległości inwestycyjne w leśnictwie, 3) pojawianie się nowych szkodników drzew, 4) protesty eko-aktywistów. Natomiast  głównymi kierunkami działalności ITL są obecnie: 1) zarządzanie projektami z zakresu leśnictwa, 2) szeroko zakrojona działalność wydawnicza, 3) nadzór specjalistyczny, 4) edukacja przyrodniczo-leśna i konsultacje. Islandzkie Towarzystwo Leśne zarządza m. in. następującymi projektami:

1. Rekultywacja Leśna Gruntów - Projekt ten został uruchomiony w 1990 r. z okazji 60-lecia Islandzkiego Stowarzyszenia Leśnego. Członkowie stowarzyszenia, we współpracy z wieloma innymi organizacjami, rozpoczęli sadzenie drzew pod sztandarem Rekultywacji Leśnej Gruntów w tym właśnie roku. Do tej pory posadzono ponad 15 milionów drzew na ponad 130 obszarach w całym kraju.

2. Drzewo Roku - ITL ogłasza co roku jeden gatunek drzewa jako „drzewo roku”. Nominacja ma na celu podkreślenie pozytywnych rezultatów pracy wykonanej na Islandii w uprawie drzew i lasów oraz pokazanie wartości kulturowej, środowiskowej i historycznej drzew. Nominacja może opierać się na różnych czynnikach, takich jak wielkość, historia lub rzadkość występowania drzew danego gatunku. Drzewo jest nominowane corocznie od 1993 roku.

3. Fundusz Śladu Węglowego Islandii (FSWI) – projekt ten został zainicjowany przez ITL oraz Islandzkie Stowarzyszenie Ochrony Środowiska (Landvernd) w 2007 r. Celem funduszu jest zmniejszenie poziomu dwutlenku węgla w atmosferze poprzez pochłanianie węgla przez roślinność i glebę. Fundusz umożliwia ludności Islandii obliczanie emisji CO2 związanej z transportem oraz wykupienie offsetu dla tych emisji. Wypłacana kwota jest przeznaczona na projekty leśne, takie jak sadzenie drzew. Więcej informacji można znaleźć pod adresem: http://kolvidur.is/

4. Otwarty Las (Open Forest) - to wspólny projekt stowarzyszeń leśnych w Islandii i różnych sponsorów korporacyjnych. Celem projektu jest zwiększenie możliwości rekreacji publicznej w lasach i na terenach leśnych, otwarcie lasu na rekreację poprzez stworzenie udogodnień i dostarczenie informacji edukacyjnych na temat przyrody i historii każdego lasu. Do tej pory w ramach tego projektu otwarto 17 lasów w całym kraju.

5. Fundusz Yrkja - został założony w 1992 roku. Kapitał założycielski funduszu opierał się na dochodach ze sprzedaży książki Yrkja, opublikowanej z okazji 60. urodzin Vigdís Finnbogadóttir, ówczesnej prezydent Islandii. Z inicjatywy Pani prezydent odsetki z funduszu są przeznaczone na zakup roślin dla dzieci ze szkół podstawowych. Odpowiedź ze strony szkół na Islandii jest bardzo pozytywna: około połowa szkół w kraju bierze udział w tym projekcie każdego roku. ITL nadzoruje bieżącą działalność Funduszu Yrkja, we współpracy z zarządem Funduszu. Fundusz ma własną stronę internetową – www.yrkja.is.

6. Fundusz Rekultywacji Gruntów - został założony w 1944 r. Od 2002 r. fundusz czerpie większość swoich przychodów z odsetek od kapitału oraz otrzymuje dodatkowe przychody z nieruchomości. Głównym celem funduszu jest przywrócenie lasów na Islandii. Fundusz zajmuje się również ogólną rekultywacją gruntów oraz ochroną gleby i roślinności. Dotacje są przyznawane osobom fizycznym, instytucjom i organizacjom.

7. Wolontariat - ITL prowadzi wiele różnych projektów w dziedzinie zalesiania i poprawy stanu środowiska, a na przestrzeni lat wielu wolontariuszy (zarówno z kraju jak i zagranicy) wzięło w nich udział. Od 2015 r. ITL organizuje swoją działalność w zakresie wolontariatu za pośrednictwem Wolontariatu Europejskiego (EVS), który jest częścią programu Erasmus +. ITL gości wolontariuszy EVS przez 5 miesięcy, od maja do września. Wolontariusze są zaangażowani we wszelkiego rodzaju projekty z różnymi partnerami, najczęściej lokalnymi towarzystwami leśnymi. Lokalne stowarzyszenia prowadzą małe lub średnie projekty zalesiania, których głównym celem jest zapewnienie terenów rekreacyjnych dla miejscowej ludności oraz wzbogacenie różnorodności biologicznej. ITL posiada umowy z organizacjami wysyłającymi wolontariuszy w 5 krajach: Hiszpanii, Czechach, Włoszech, Austrii i Polsce. W Polsce w naborze wolontariuszy pośredniczy organizacja Semper Avanti, z siedzibą we Wrocławiu. Od uczestników jest wymagana biegła znajomość języka angielskiego oraz przedział wieku 18 -30 lat.

Po powrocie do miasta było trochę czasu na relaks, a o godzinie 20:00 wzięliśmy udział we wspólnej kolacji, w restauracji hotelu Foss, znajdującego się naprzeciwko siedziby ITL. Przy okazji po raz kolejny musieliśmy wysłuchać narzekań Przewodniczącego ITL (Brynjofur Jonsson) na potężny budynek tego hotelu, który zabrał siedzibie ITL tak cenne w Islandii promieniowanie słoneczne. Podczas kolacji zostaliśmy też zaproszeni (prywatnie) do rodzinnego gniazda Pana Przewodniczącego, leżącego gdzieś nad dzikim fiordem w północnej Islandii, przy czym gospodarz ostrzegł nas lojalnie, że przez większość czasu należy się tam spodziewać fatalnej pogody i śnieżnych zamieci (snow storm).

 Kolejnego dnia (sobota 17.09.) spotkaliśmy się znowu o godzinie 9:00 przed siedzibą ITL, a nasz pojazd (ni to bus ni autobus) przetransportował nas najpierw do ciekawego miejsca nad jeziorem Thingvallavatn, gdzie energia ciepłych źródeł i gejzerów jest wykorzystywana do podgrzewania wody czerpanej z jeziora. Powstająca przy tym para wodna kierowana jest na turbiny elektrowni, a wytwarzany w nich prąd, liniami wysokiego napięcia przesyłany jest do Reykjaviku. Natomiast gorąca woda przesyłana jest do metropolii rurociągiem, biegnącym wzdłuż szosy. Ze względu na swoje pochodzenie ciepła woda w kranach ma więc posmak siarki, ale można się do tego przyzwyczaić.

Po drodze mogliśmy zaobserwować akcję poszukiwania owiec, latem pasących się dziko po górzystej okolicy, a jesienią zabieranych do owczarni. Stałym elementem islandzkiego krajobrazu są też konie, a właściwie kuce, miejscowej prymitywnej i mało wymagającej rasy. Bardzo wielu mieszkańców Islandii używa ich do rekreacji. Ponadto jest na nie duży popyt za granicą.

Między Thingvallavatn a parkiem narodowym þingvellir, do którego zmierzaliśmy, znajduje się niewielki ale bardzo zadbamy lasek – Vinaskogur (Frendship Grove), znany z tego, że niektóre drzewa posadzone zostały tu przez prezydentów, premierów i inne znane w świecie osobistości, upamiętnione tabliczkami, przytwierdzonymi do dwóch obelisków znajdujących się w jego centralnej części. Lasek ten tworzą rodzime gatunki, z przewagą brzozy i jarzębiny. W niektórych miejscach prowadzona jest trzebież selekcyjna, nakierowana na pozostawienie najlepszych osobników.

Tuż przed południem docieramy do parku narodowego þingvellir, w którym można podziwiać geologiczne zjawisko rozstępowania się dwóch płyt tektonicznych – europejskiej i amerykańskiej. Średnie tempo oddalania się płyt – około 2 cm na rok – wydaje się niewielkie, jednak biorąc pod uwagę, że procesy geologiczne trwają tysiące czy miliony lat, obserwowane efekty są spektakularne. Z punktów widokowych można obserwować zarówno rozległą dolinę, przeciętą rzekami lodowcowymi, jak i liczne szczeliny w grzbietach skalnych, ewidentnie wskazujące na ich stopniowe oddalanie. W parku występuje też ciekawa roślinność przypominająca tundrę skandynawską lub piętro alpejskie w naszych górach (tuż powyżej górnej granicy lasu).

Lunch przygotowano dla nas w bazie Ulfjotsvatn, odkupionej prze ITL od miejscowej parafii wraz z kościółkiem , pięknie położonym tuż nad brzegiem jeziora. W bazie, oddalonej znacznie od innych osad, w okresie od maja do października przebywa zazwyczaj około pięciu wolontariuszy (m. in. z Polski), wykonujących prace leśne na zlecenie sąsiednich gmin. Zimą baza wynajmowana jest turystom.

Ostatnim miejscem, które odwiedziliśmy tego dnia, było prywatne gospodarstwo leśne Arnesinga, należące do jednego z członków ITL. Znane jest ono m. in. z drzewostanu świerka sitkajskiego (Picea sitchensis) w wieku około 70 lat, który w tym czasie był dwukrotnie trzebiony i obecnie jest już gotowy do wyrębu. Łączna zasobność tego drzewostanu (wraz z pozyskaniem przedrębnym) wynosi około 400 m3. Drzewostan ten jest więc dobrym przykładem możliwości produkcyjnych lasów w Islandii. Na miejscu jest niewielki tartak, a wyprodukowane w nim deski mają posłużyć do budkowy wiat w różnych ośrodkach lub na ścieżkach dydaktycznych, którymi opiekuje się ITL. W odwiedzanym gospodarstwie bardzo dobrze rośnie też sosna (Pinus contorta), która oprócz drewna daje niezły dochód ze sprzedaży choinek. W dobrej cenie są też wszystkie tyczki i drobne żerdzie, służące miejscowej ludności do suszenia ryb. Sporo drewna gorszej jakości sprzedawane jest jako opał, zwłaszcza do kominków. Dodatkową atrakcją tej wizyty była kawa ugotowana w czajniku nad ogniskiem i zamieszana zwęgloną szczapą, która do pączków smakowała wyśmienicie.

Do Reykjaviku wracaliśmy odcinkiem drogi nr 1, która biegnie dookoła Islandii. Za oknami można było podziwiać powulkaniczne krajobrazy, jeziora, otoczone zagajnikami domki i biegające się na rozległych pastwiskach islandzkie koniki.

Po krótkim wypoczynku i zwiedzaniu miasta (m. in. pięknego kościoła Hallgrimskirkja) spotykamy się znowu przed siedzibą ITL, skąd ruszamy na kolację do oddalonego nieco hotelu Hilton, gdzie zaskoczył nas tłum gości, celebrujących jubileusz jakiegoś miasteczka. Na nas czekał spokojniejszy kąt restauracji i islandzki specjał – grillowana jagnięcina. Dla niektórych była to już pożegnalna kolacja, gdyż delegacje z Austrii i Chorwacji wcześnie rano musiały być na lotnisku.

Nas dwóch wybrało się po kolacji, tak jak co wieczór, na spacer nad zatoką, tym bardziej, że rano następnego dnia (niedziela 18.09) mieliśmy się spotkać w siedzibie ITL na podsumowujące spotkanie dopiero o godzinie 10:00. Spotkanie to rozpoczęło się od zwiedzania biura, w którym jest kilka stanowisk pracy, dla: dyrektora zarządzającego, kierowniczki biura (prowadzącej m. in. księgowość i organizującej doroczne spotkania ITL), redaktora magazynu i innych wydawnictw ITL (nadzorującego też media społecznościowe) oraz pięciu kierowników projektów, nadzorowanych przez ITL. Obok znajduje się też salka wyposażona w duże monitory, w której prowadzone są różnego rodzaju szkolenia i warsztaty.

  Następnie rozpoczęła się dyskusja na temat organizacji i przyszłości Europejskiej Sieci Towarzystw Leśnych. Najpierw potwierdzono ustalenia z poprzedniego wieczoru, według których następne spotkanie ESTL ma się odbyć w Chorwacji w 2023 roku, poza wysokim sezonem turystycznym (w czerwcu lub wrześniu). Islandia przekaże aktualne dane kontaktowe Chorwacji, a pozostałe delegacje postarają się zachęcić kolegów z zaprzyjaźnionych Towarzystw Leśnych do wzięcia udziału w tym spotkaniu. My zobowiązaliśmy się np. dotrzeć do kolegów z Niemiec, Czech i Słowacji. Jednocześnie padła sugestia aby spotkania nie były zbyt liczne (wystarczy około 30 osób).

W dyskusji Jerzy Modrzyński przypomniał, że ESTL nie ma ani przewodniczącego, ani zarządu – jest to w zasadzie „sztafeta” spotkań. Towarzystwo organizujące kolejne spotkanie powinno zatem pełnić rolę koordynatora ESTL – informując o zbliżającym się zjeździe, werbując aktywnie jego uczestników, a przede wszystkim aktualizując stronę internetową ESTL. Obecnie strona ta jest martwa, co z pewnością nie zachęca do udziału w spotkaniach. Koordynacja powinna kończyć się zamieszczeniem na niej sprawozdania z ostatniego spotkania oraz wskazaniem organizatora kolejnego spotkania, który niejako „przejął by pałeczkę”, a tym samym rolę koordynatora.

Wskazane byłoby, aby spotkania ESTL kończyły się jakimiś wnioskami oraz ewentualnym przesłaniem do innych organizacji czy decydentów, odpowiedzialnych za lasy kraju, w którym odbywa się spotkanie czy też lasy całego naszego kontynentu. Dokument taki powinien zostać podpisany przez wszystkich uczestników spotkania.

Pod koniec posiedzenia delegacja PTL zaproponowała ewentualną pomoc w organizacji badań oraz przyszłych projektów związanych z zalesianiem Islandii. Gospodarze podziękowali za złożenie tej propozycji, informując przy tym, że posiadają dostęp do różnych funduszy oraz że mają szereg pomysłów na przyszłość, zatem każda pomoc w ich realizacji z pewnością się przyda.

Burzliwa dyskusja trwała do południa. Na zakończenie uczestnicy spotkania w Reykjaviku podziękowali serdecznie organizatorom (zwłaszcza Ragnhildur Freysteinsdóttir) za bardzo dobre przygotowanie i zrealizowanie interesującego, inspirującego programu, życząc Islandzkiemu Towarzystwu Leśnemu dalszych sukcesów i pomyślności.

W podróż powrotną (pełni wrażeń i refleksji) wyruszyliśmy o 13:30, a do Poznania dotarliśmy 19.09.2022 około godziny 3:00 w nocy. Cały wyjazd uważamy za bardzo ciekawy i owocny.

 

 

               Poznań, 26.09.2022                                                    Dariusz J. Gwiazdowicz i Jerzy Modrzyński



Sprawozdanie z działalności Komisji Współpracy z Zagranicą w roku 2021

Pomimo ograniczeń wynikających z pandemii Covid-19, Komisja podjęła w minionym 2021 roku organizację większości zaplanowanych zadań. Realizacja niektórych z nich została niestety przerwana, w związku z obiektywnie panującymi warunkami. Ponadto zrealizowano kilka nie zaplanowanych, a ważnych wydarzeń, w tym przyjęcie delegacji Niemieckiego Towarzystwa Leśnego na Zjeździe w Katowicach. 


Poniżej w dwunastu punktach przedstawiono najważniejsze akcje, przeprowadzone przez Komisję w 2021 roku.

1. Realizowano projekt „Edukacja przyrodniczo-leśna dorosłych w Europie, na przykładzie wybranych europejskich towarzystw leśnych”.

Po zakończeniu rekrutacji (30.01.2021) przystąpiliśmy do wyłonienia liderów grup i negocjacji terminów wizyt z partnerami zagranicznymi. Przeprowadzono też (online) organizacyjne spotkania koordynatorów, najpierw z liderami, a następnie (16.06.2021) z wszystkimi uczestnikami projektu.

Udało się zrealizować wyjazdy do Austrii i na Litwę, natomiast partnerzy z Czech, Islandii i Norwegii zaproponowali przeniesienie wyjazdów na rok przyszły.

W dniu 13.10.2021, w siedzibie PTL, odbyła się wizyta monitorująca, przeprowadzona przez przedstawicieli sponsorującej nas Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Nie dopatrzono się poważniejszych uchybień w realizacji projektu, jednak poddano pod naszą rozwagę szereg zaleceń. Między innymi zasugerowano bardziej precyzyjne sformułowanie celów projektu oraz ściślejszy podział obowiązków między uczestnikami. Przypomniano też o obowiązku utrwalenia wyników projektu za pomocą publikacji, czy ogólnodostępnych prezentacji na stronie internetowej.

2. Uczestniczyliśmy w wypełnianiu ankiet dotyczących bioróżnorodności i leśnictwa w UE

W kwietniu bieżącego roku Jerzy Modrzyński i Rafał Cieślak uczestniczyli w wypełnianiu przez ośmioosobowy zespół (reprezentujący PTL) dwóch ważnych ankiet (w ramach konsultacji publicznych), dotyczących zarówno „Nowej strategii bioróżnorodności Unii Europejskiej” (12.04.2021), jak i „Nowej strategii leśnej Unii Europejskiej” (19.04.2021).

3. Po czterech latach starań udało się doprowadzić do powołania Pro Silva Polonia

Stało się to 9.07.2021 na przeprowadzonym online dorocznym posiedzeniu Zarządu i przedstawicieli organizacji członkowskich Pro Silva Europe, na podstawie  listu intencyjnego, podpisanego przez Przewodniczącego Zarządu Głównego PTL. W posiedzeniu tym brał m.in. udział promotor oficjalnego przystąpienia naszego kraju do tej organizacji – kol. Daniel Lemke.

Pro Silva Polska funkcjonuje od tego dnia przy Polskim Towarzystwie Leśnym, jako sekcja Komisji Współpracy z Zagranicą PTL. Przewodniczy jej kol. Daniel Lemke. Sekcja jest obecnie w fazie samoorganizacji. W przygotowaniu jest oddzielna podstrona internetowa Pro Silva Polonia, w ramach strony Zarządu Głównego PTL. Na stronie tej ukaże się niebawem (przygotowany przez Jerzego Modrzyńskiego) zarys historii udziału polskich leśników w pracach Pro Silva Europa i ich dążeniu do powstania Pro Silva Polonia.

4. Gościliśmy delegację Niemieckiego Towarzystwa Leśnego na Zjeździe PTL w Katowicach

W dniach 8-11.09.2021 gościliśmy na 120 Zjeździe Polskiego Towarzystwa Leśnego trzyosobową delegację Niemieckiego Towarzystwa Leśnego (NTL) w składzie: Lena Schröcker (dyrektor zarządzający NTL), Katharina Reffelt (sekretariat NTL) i Bogdan Witkowski (koordynator współpracy między naszymi Towarzystwami z ramienia NTL). W ostatniej chwili z przyjazdu musiał zrezygnować Przewodniczący NTL – Carsten Wilke.

Delegacja NTL przyjechała na zaproszenie Przewodniczącego PTL – Janusza Dawidziuka, a opiekował się nią Jerzy Modrzyński. Obecność delegacji Niemieckiego Towarzystwa Leśnego na Zjeździe PTL została odebrana bardzo pozytywnie i dała nowy impuls naszej współpracy.

Ilustrowaną relację z pobytu delegacji NTL w Polsce zamieszczono na stronie internetowej Komisji, w zakładce Reportaże.

5. Odbyło się wspólne seminarium Polskiego i Niemieckiego Towarzystwa Leśnego na temat wdrażania Natury 2000 i ochrony przyrody w leśnictwie

W dniach 26-29.09.2021 delegacja Polskiego Towarzystwa Leśnego, w składzie: Janusz Dawidziuk (Przewodniczący Zarządu Głównego PTL), Damian Zieliński (Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych w Warszawie), Tomasz Babiak (Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w Szczecinku) i Jerzy Modrzyński (Przewodniczący Komisji Współpracy z Zagranicą PTL), brała udział w seminarium na temat: „Wdrażanie Natury 2000 i ochrona przyrody w leśnictwie”, na terenie Hesji i Dolnej Saksonii.

Seminarium było bardzo dobrze zorganizowane, a dotyczyło następujących zagadnień: Natura 2000 w leśnictwie, strategia Unii Europejskiej odnośnie bioróżnorodności i gospodarki leśnej oraz kształtowanie nowej polityki leśnej. Ponadto podczas uroczystych kolacji, w przyjaznej atmosferze, była okazja do swobodniejszych rozmów i podzielenia się refleksjami na temat gospodarki leśnej w naszych krajach, czy dalszej współpracy między Polskim i Niemieckim  Towarzystwem Leśnym.

Reportaż z tego wydarzenia zamieszczono na naszej stronie internetowej.

6. Nasza delegacja przebywała trzy dni w Austrii, w ramach projektu „Edukacja przyrodniczo-leśna dorosłych w Europie, na przykładzie wybranych europejskich towarzystw leśnych”

W dniach 13-15.09.2021 r. delegacja Polskiego Towarzystwa Leśnego w składzie: Agnieszka Kubiak-Szafkowska, Włodzimierz Pamfil oraz Mikołaj Ziemblicki (lider delegacji) odbyła niezwykle interesującą wizytę w stolicy Austrii. Podróż i pobyt zrealizowane zostały w ramach projektu „Edukacja przyrodniczo-leśna dorosłych w Europie, na przykładzie wybranych europejskich towarzystw leśnych”, finansowanego z programu „Erasmus +”.  Partnerem, a jednocześnie gospodarzem wizyty było Austriackie Towarzystwo Leśne, z siedzibą w Wiedniu.

Zebrane w Austrii doświadczenia członkowie delegacji będą starali się rozpropagować, aby przyczynić się do urozmaicenia i rozwoju oferty edukacji leśnej w Polsce.

Ilustrowaną relację z pobytu naszej delegacji w Austrii zamieszczono w zakładce Reportaże.

7. Przewodniczący Niemieckiej Rady Leśnictwa za naszym pośrednictwem wziął udział w międzynarodowej konferencji w Sękocinie Starym, poświęconej Strategii Bioróżnorodności i Leśnictwa UE

Dnia 8.10.2021 odbyła się w Sękocinie Starym międzynarodowa konferencja: „EU Biodiversity and Forestry Strategies 2030”, pod honorowym patronatem Prezydenta RP. Na prośbę organizatorów konferencji udało się zachęcić do udziału w niej pana Georga Schirmbecka, przewodniczącego Niemieckiej Rady Leśnictwa, której podlega zarówno Niemieckie Towarzystwo Leśne, jak i pozostałe organizacje pozarządowe, zajmujące się sprawami leśnictwa w Niemczech. W charakterze tłumacza towarzyszył mu Bogdan Witkowski, koordynator współpracy między Niemieckim i Polskim Towarzystwem Leśnym.

W swoim kilkunastominutowym wystąpieniu Georg Schirmbeck odniósł się bardzo krytycznie do projektu Strategii Leśnictwa UE, odmawiającego leśnikom kompetencji w prowadzeniu zrównoważonej, wielofunkcyjnej gospodarki leśnej. Zaproponował też przyjazd dziesięcioosobowej delegacji przedstawicieli polskiego leśnictwa na konferencję poświęconą przyszłości gospodarki leśnej w Europie, która miała zostać zorganizowana w styczniu 2022 roku, podczas Globalnego Forum Żywności i Rolnictwa w Berlinie.

8. Nasza delegacja przebywała trzy dni na Litwie, w ramach projektu „Edukacja przyrodniczo-leśna dorosłych w Europie, na przykładzie wybranych europejskich towarzystw leśnych”

Delegacja Polskiego Towarzystwa Leśnego w składzie: Marek Masłowski, Cezary Świstak oraz Marek Ksepko (lider delegacji) odbyła wizytę w na Litwie w dniach 20-22.10.2021. Została ona zrealizowana w ramach projektu „Edukacja przyrodniczo-leśna dorosłych w Europie, na przykładzie wybranych europejskich towarzystw leśnych”, finansowanego z programu „Erasmus +”.  Partnerem, a jednocześnie gospodarzem wizyty było Litewskie Towarzystwo Leśne, z siedzibą w Kownie.

Zebrane podczas wyjazdu doświadczenia członkowie delegacji będą starali się rozpropagować, aby przyczynić się do rozwoju oferty edukacji leśnej w Polsce.

9. Pomogliśmy praktykantom z Niemiec w zorganizowaniu ich pobytu na terenie RDLP Zielona Góra

Kol. Mikołaj Ziemblicki pomógł zorganizować trzem praktykantom z Niemiec pobyt na terenie RDLP Zielona Góra w dniach 27.06.-2.07.2021. Młodzi leśnicy byli z tego pobytu bardzo zadowoleni, o czym poinformował nas tamtejszy koordynator współpracy między Niemieckim i Polskim Towarzystwem Leśnym, Bogdan Witkowski.

10. Uczestniczyliśmy w zorganizowaniu wycieczki niemieckich ekspertów z zakresu nasiennictwa i szkółkarstwa do Kostrzycy i Rud Raciborskich

Jerzy Modrzyński uczestniczył w zorganizowaniu (zainicjowanej przez Niemieckie Towarzystwo Leśne) wycieczki około 25 ekspertów z zakresu nasiennictwa i szkółkarstwa leśnego do Banku Genów w Kostrzycy i szkółki kontenerowej w Rudach Raciborskich, której nowy termin wyznaczono na 4-8.04.2022.

11. Ze względu na niestabilną sytuację sanitarną w Europie, trzeba było odwołać następujące, zaplanowane na 2021 rok akcje.

Odwołany został wyjazd naszej delegacji (Dariusz J. Gwiazdowicz, Jerzy Modrzyński) do Islandii, na spotkanie Europejskiej Sieci Towarzystw Leśnych (EFN), połączone z obchodami 90-lecia Islandzkiego Towarzystwa Leśnego. Spotkanie to odbędzie się prawdopodobnie w roku 2022.

Federacja Rodzin Katyńskich odwołała ponownie wyjazd naszej delegacji do Katynia i Kuropat (koordynowany przez kol. Janusza Witkowskiego). Organizatorzy czekają na ustabilizowanie się sytuacji w tej części Europy.

 Anonsowany wcześniej przyjazd dużej grupy leśników z Austrii na tereny północnej Polski (RDLP Gdańsk, Olsztyn i Białystok), który koordynuje kol. Mikołaj Ziemblicki, również w 2021 roku nie doszedł do skutku. Być może uda się zrealizować go w przyszłości.

Wyjazd delegacji Polskiego Towarzystwa Leśnego (Mikołaj Ziemblicki +1) na 70. Zjazd Niemieckiego Towarzystwa Leśnego, zaplanowany na 16-20 czerwca 2021 r. w Brunszwiku (Dolna Saksonia) przeniesiony został na rok 2022.

Nie doszło również do koordynowanej przez kol. Mikołaja Ziemblickiego corocznej wymiany z Niemieckim Towarzystwem Leśnym, w której miały uczestniczyć: Hesja  i Oddział PTL w Szczecinie. Obie strony przygotowują się do wymiany w roku 2022.

12. Przez cały rok prowadzono stronę internetową Komisji Współpracy z Zagranicą

Informowano na niej na bieżąco o najważniejszych wydarzeniach dotyczących działalności Komisji. Zaktualizowano również skład Komisji oraz dane w zakładce Kontakt. Prowadzenie tej strony jest samo w sobie ważnym aspektem działalności Komisji.

 



Sprawozdanie z działalności Komisji Współpracy z Zagranicą w roku 2020

Miniony rok, ze względu na pandemię Covid-19 i związane z nią liczne ograniczenia, był dla działalności Komisji nietypowy. Wprawdzie z entuzjazmem przystąpiliśmy do realizacji wszystkich zaplanowanych zadań, jednak już do końca kwietnia większość z nich została odwołana. Ostatnie akcje odwołane zostały pod koniec lipca (wizyta leśników z Austrii) i sierpnia (wyjazd delegacji PTL do Islandii).


Należy podkreślić, że żadnego z zaplanowanych zadań nie odwołano z naszej inicjatywy. Zawsze prosili o to nasi partnerzy, pomimo znacznego organizacyjnego zaawansowania ich realizacji.

Niezależnie od panującej epidemii, można było jednak nieprzerwanie prowadzić naszą stronę internetową oraz zabiegać w Narodowej Agencji Programu Erasmus + o przyznanie dotacji na realizację projektu „Edukacja przyrodniczo-leśna dorosłych w Europie, na przykładzie wybranych europejskich towarzystw leśnych”, co ostatecznie zostało uwieńczone sukcesem.

Poniżej w siedemnastu punktach przedstawiono najważniejsze akcje, przeprowadzone przez Komisję w 2020 roku, uwzględniając przy tym również odwoływanie rozpoczętych działań, co za każdym razem wymagało podejmowania odpowiednich decyzji i działań.

1. Przez cały rok prowadzono i doskonalono stronę internetową Komisji

O najważniejszych wydarzeniach realizowanych przez Komisję informowano na bieżąco na naszej stronie internetowej. Prowadzenie tej strony jest samo w sobie ważnym aspektem działalności Komisji. Teksty są przygotowywane (do tej pory) przez przewodniczącego Komisji, a zamieszczane na naszej podstronie przez jej webmastera - kol. Rafała Cieślaka, przy współpracy z administratorem głównej strony Polskiego Towarzystwa Leśnego - kol. Sławomirem Kmiecikiem.

Warto wspomnieć, że na przełomie lutego i marca 2020 roku strona internetowa PTL uległa daleko idącym przeobrażeniom. Radykalnie zmieniła się też podstrona Komisji Współpracy z Zagranicą PTL, która nabrała cech dynamicznych. Obecnie na naszej stronie są następujące zakładki (przyciski): O NAS, KOMUNIKATY, AKTUALNOŚCI, PLANY, SPRAWOZDANIA, REPORTAŻE, ZARZĄD GŁÓWNY (link), KONTAKT oraz ikona Facebooka do „fanpage ptl.pl”. Układ ten można modyfikować. Można też nadsyłać zdjęcia do „slajderów” (pasków nad przyciskami), na których tle jest napis „Polskie Towarzystwo Leśne - Komisja Współpracy z Zagranicą”, bo możemy je co jakiś czas wymieniać.

W przyszłości liczę na większą aktywność członków Komisji w redagowaniu tej strony. Propozycje postów, zwłaszcza do zakładek KOMUNIKATY i AKTUALNOŚCI, proszę przesyłać do mnie. Po uzgodnieniu treści, zostaną one zamieszczone na naszej stronie www. Posty, które miałyby się jednocześnie ukazać na głównej stronie PTL, muszą zostać zaakceptowane przez Prezydium Zarządu Głównego.

2. Złożono wniosek do Narodowej Agencji Programu Erasmus +

Kol. Rafał Cieślak (w porozumieniu z Przewodniczącym Komisji i Prezydium Zarządu Głównego PTL) przygotował wniosek do Narodowej Agencji Programu Erasmus + o sfinansowanie projektu „Edukacja przyrodniczo-leśna dorosłych w Europie, na przykładzie wybranych europejskich towarzystw leśnych”, który miałby być realizowany w latach: 2020-2021. Wniosek opiewał na kwotę 18 440 euro (około 80 000 zł).

Projekt przewidywał wyjazd małych grup (3osoby) na kilka dni do pięciu krajów, celem zapoznania się z organizacją i funkcjonowaniem tamtejszych towarzystw leśnych, szczególnie w zakresie edukacji przyrodniczo-leśnej. Założono, że w projekcie wezmą udział osoby zaangażowane w organizowanie działalności PTL. Po powrocie odbyłyby się warsztaty podsumowujące zebrane informacje, a wnioski przekazano by Zarządowi Głównemu.

Przed złożeniem wniosku wysłano pisma do sześciu towarzystw leśnych, z zapytaniem czy zechciałyby wziąć udział w projekcie. Pozytywnie odpowiedziały towarzystwa leśne z: Austrii, Czech, Islandii, Litwy i Norwegii, natomiast Szwedzkie Towarzystwo Leśne nie udzieliło odpowiedzi. Wybrano też liderów grup, którzy byliby odpowiedzialni za organizację i podsumowanie poszczególnych wyjazdów.

Wniosek złożono 11.02.2020 i otrzymano potwierdzenie jego odbioru.

3. Przygotowano się do wystąpienia na posiedzeniu Zarządu Głównego PTL w sprawie przystąpienia do organizacji ProSilva

 Po prezentacji kol. Daniela Lemke na zebraniu naszej Komisji w dniu 26.11.2019 zapanowała sprzyjająca atmosfera w sprawie powołania „ProSilva Polska” przy PTL. Przygotowano więc potrzebne materiały (uzasadnienie, wyniki negocjacji składki, wzory odpowiednich porozumień itp.) do zreferowania tej sprawy na posiedzeniu Zarządu Głównego PTL, które miało się odbyć w połowie stycznia 2020 roku.

Rozważono też niektóre aspekty organizacyjne, uznając między innymi, że „ProSilva Polska” powinna zostać podkomisją w Komisji Współpracy z Zagranicą PTL. Jej przewodniczącym mógłby zostać kol. Daniel Lemke, ze względu na wieloletnie doświadczenie i kontakty z władzami ProSilvy, jak też inicjatywę powołania „ProSilva Polska”. W skład tej podkomisji mogli by wejść przedstawiciele Komisji Gospodarowania Zasobami Leśnymi PTL i Komisji Urządzania PTL (najlepiej ze znajomością angielskiego) oraz aktywiści ProSilvy: prof. Dorota Dobrowolska, dr hab. Janusz Szmyt, czy dr hab. Maciej Pach. Jako jedna z komórek PTL, „ProSilva Polska” podlegałaby ostatecznie  Przewodniczącemu ZG PTL.

Do zreferowania sprawy na styczniowym posiedzeniu Zarządu Głównego PTL nie doszło, a kolejne posiedzenie, ze względu na pandemię odwołano.

4. Przygotowano się do seminarium terenowego w Niemczech dotyczącego Natury 2000 w leśnictwie

Na zaproszenie Przewodniczącego Niemieckiego Towarzystwa Leśnego, Carsten’a Wilke, w dniach 26-29 kwietnia 2020 miała się udać do Niemiec delegacja Polskiego Towarzystwa Leśnego, aby wziąć udział w seminarium terenowym na temat: „Wdrażanie Natury 2000 i ochrony przyrody w leśnictwie”. Czteroosobową delegację miał poprowadzić Przewodniczący ZG PTL, dr Janusz Dawidziuk.

Program seminarium przewidywał wprowadzenie w zagadnienia prawne oraz wizję lokalną na terenie dwóch landów – Hesji i Dolnej Saksonii. Seminarium miało stworzyć okazję do eksperckiej dyskusji i poszukiwania rozwiązań problemów występujących na styku gospodarki leśnej i ochrony przyrody.

5. Przygotowano wyjazd delegacji PTL do Katynia i Kuropat w dniach 25 - 30 maja 2020 roku

Na wyjazd do Katynia i Kuropat, organizowany przez „Rodziną Katyńską” w dniach 25 - 30 maja 2020 roku, zgłosiło się 11 osób z czterech Oddziałów PTL: Warszawski (4), Łódzki (3), Ciechanowsko-Ostrołęcki (2) i Wrocławski (1). Koszt wyjazdu szacowany był na około 1500 złotych na osobę, w tym 400 złotych na pokrycie formalności wizowych.

Ze względu na oficjalny charakter uczestnictwa delegacji Polskiego Towarzystwa Leśnego w tym wyjeździe, mającego na celu oddanie hołdu zamordowanym na wschodzie polskim leśnikom, Komisja Współpracy z Zagranicą zwróciła się o dofinansowanie tego wyjazdu zarówno do  Zarządu Głównego PTL, jak i do wymienionych wyżej Oddziałów PTL.

6. Uzgodniono szczegóły wymiany z Niemieckim Towarzystwem Leśnym

Poczyniono najważniejsze uzgodnienia odnośnie corocznej wymiany z Niemieckim Towarzystwem Leśnym. Miały w niej wziąć udział grupy 9-osobowe, a gospodarzami wymiany miały być: Hesja i Oddział PTL w Szczecinie (wspierany przez miejscową RDLP).

Polscy leśnicy mieli wyjechać w terminie 28.06.-4.07.2020, a gości z Niemiec mieliśmy przyjmować w dniach 16-23.08.2020.

7. Przygotowano przyjęcie grupy około 35 leśników z Austrii

Wychodząc naprzeciw prośbie Austriackiego Towarzystwa Leśnego, przygotowano (w porozumieniu z RDLP w Gdańsku, Olsztynie i Białymstoku) przyjęcie grupy około 35 osób. Nasi koledzy z Austrii mieli podróżować po Polsce w dniach 19-25.09.2020.

Przedsięwzięcie to koordynował kol. Mikołaj Ziemblicki, podobnie jak w 2018 roku. Nasza rewizyta planowana była na rok 2021.

8. Zgłoszono się na Spotkanie Europejskiej Sieci Towarzystw Leśnych (EFN) w Islandii

Otrzymaliśmy zaproszenie na spotkanie Europejskiej Sieci Towarzystw Leśnych (EFN), które miało  odbyć się w dniach 3-6.09.2020 w Islandii, pod hasłem: „Leśnictwo w obliczu zmian globalnych”. Spotkanie miało być połączone z obchodami 90-lecia Islandzkiego Towarzystwa Leśnego.

Zarząd Główny PTL wydelegował na to spotkanie prof. Dariusza J. Gwiazdowicza i prof. Jerzego Modrzyńskiego, którzy byli organizatorami spotkania EFN w Gołuchowie w 2018 roku. Delegaci dokonali formalnego zgłoszenia.

9. Zrezygnowano z wymiany z Czeskim Towarzystwem Leśnym

Przewodniczący Oddziału PTL w Katowicach, kol. Tomasz Pacia, wycofał się z prośby o pomoc w zorganizowaniu wymiany z Czeskim Towarzystwem Leśnym w 2020 roku, głównie ze względu na konieczność skoncentrowania się na przygotowaniach do Zjazdu PTL, którego miał być w ubiegłym roku gospodarzem.

Kol. Wiesław Chmielewski poczynił już wprawdzie pewne ustalenia, ale ostatecznie postanowiono przełożyć tę wymianę na czas późniejszy. Zresztą przemawiała za ty również sytuacja sanitarna w obu krajach.

10. Odłożono wyjazd do Katynia i Kuropat w dniach 25 - 30 maja 2020 roku

Otrzymaliśmy informację od Pani Katarzyny Lange, organizatora wyjazdu z ramienia Stowarzyszenia Rodzina Katyńska, że wyjazd do Katynia i Kuropat w dniach 25 - 30 maja 2020 roku, z uwagi na aktualną sytuację epidemiologiczną zostaje odłożony.

Nowy termin zostanie podany gdy sytuacja się na tyle poprawi, aby ten wyjazd zorganizować w sposób bezpieczny.

11. Przełożono seminarium terenowe w Niemczech, dotyczące Natury 2000 w leśnictwie

Przewodniczący Niemieckiego Towarzystwa Leśnego, Carsten Wilke, zaproponował przełożenie na rok 2021 terminu polsko-niemieckiego seminarium terenowego na temat: „Wdrażanie Natury 2000 i ochrona przyrody w leśnictwie”, które miało się odbyć w dniach 26-29 kwietnia 2020 na terenie Hesji i Dolnej Saksonii.

Poprosił jednocześnie aby polska strona podała nowy termin tego seminarium, po ustaniu zagrożenia epidemicznego w obu krajach.

12. Odwołano wymianę z Niemieckim Towarzystwem Leśnym

Otrzymaliśmy wiadomość od Prezydium Niemieckiego Towarzystwa Leśnego o konieczności odwołania zeszłorocznej wymiany, której gospodarzami miały być Hesja i Oddział PTL w Szczecinie.

Strona niemiecka liczy na wznowienie naszej tradycyjnej wymiany w bieżącym roku. My również mamy taką nadzieję. Wstępnie wyjazd polskiej grupy do Niemiec miałby nastąpić w połowie czerwca 2021 roku, co dałoby możliwość uczestnictwa w kongresie NTL oraz odwiedzenia targów KWF.

13. Odwołano wizytę leśników z Austrii

Austriackie Towarzystwo Leśne odwołało planowany na dni 19-25.09 2020 roku przyjazd grupy 35 osób. Leśnicy z Austrii mieli odwiedzić tereny Regionalnych Dyrekcji w Gdańsku, Olsztynie i Białymstoku. Wizyta ta zostanie zrealizowana prawdopodobnie w roku 2021.

14. Odwołany został wyjazd delegacji PTL do Islandii

W związku z niepewną sytuacją epidemiczną w Europie odwołane zostało spotkanie Europejskiej Sieci Towarzystw Leśnych (EFN), połączone z obchodami 90-lecia Islandzkiego Towarzystwa Leśnego, które planowano na 3-6.09.2020 w Rejkiawicku. Organizatorzy mają nadzieję, że spotkanie to będzie mogło się odbyć w przyszłym roku i podtrzymują zaproszenie dla naszej dwuosobowej delegacji.

15. Otrzymaliśmy 18 440 € z Narodowej Agencji Programu Erasmus +

Nasz wniosek do Narodowej Agencji Programu Erasmus + o sfinansowanie projektu „Edukacja przyrodniczo-leśna dorosłych w Europie, na przykładzie wybranych europejskich towarzystw leśnych”, opiewający na kwotę 18 440 euro (około 80 000 zł) został przyjęty w całości.

Przeforsowanie wniosku o sfinansowanie tego projektu nie było łatwe, ze względu na zawiłe procedury i konieczność wielokrotnego korygowania zarówno samego wniosku jak i wymaganych załączników. Sukces zawdzięczamy głównie zaangażowaniu Kol. Rafała Cieślaka oraz zdecydowanemu poparciu naszych starań przez Przewodniczącego ZG PTL – dra inż. Janusza Dawidziuka.

Umowę finansową dotyczącą realizacji projektu w dniu 22.10.2020 roku podpisali: Andrzej Wyczawski (Zastępca Dyrektora Generalnego Fundacji Rozwoju Sytemu Edukacji) oraz  dr inż. Janusz Dawidziuk (Przewodniczący ZG PTL) i dr inż. Wojciech Gil (Sekretarz ZG PTL). Na realizację projektu mamy dwa lata (2021 i 2022).

Przewidziane są trzydniowe wizyty naszych delegacji w pięciu krajach. Wstępne terminy wyjazdów będziemy musieli jeszcze negocjować z partnerami zagranicznymi i dostosowywać je do warunków panujących zarówno w naszym kraju, jak i w krajach partnerskich.

Naszymi partnerami są następujące Towarzystwa Leśne: Česká lesnická společnost, Lithuanian Society of Foresters, Norwegian Forestry Society, Skógræktarfélag Íslands oraz Österreichischer Forstverein.

Liderami delegacji, wyjeżdżających do krajów uczestniczących w projekcie, zgodzili się zostać: Wiesław Chmielewski (Czechy), Marek Ksepko (Litwa), Artur Delegacz (Norwegia), Rafał Cieślak (Islandia) i Mikołaj Ziemblicki (Austria). Byliby oni odpowiedzialni za współorganizację i podsumowanie poszczególnych wyjazdów, przy wsparciu koordynatorów projektu: Rafała Cieślaka i Jerzego Modrzyńskiego, pozostających w kontakcie z sygnatariuszami umowy dotyczącej realizacji projektu. Przewidziane są merytoryczne szkolenia, zarówno dla koordynatorów projektu, jak i liderów delegacji.

16. Zorganizowano rekrutację uczestników projektu finansowanego z funduszy Narodowej Agencji Programu Erasmus + w ramach programu POWER 

Zgodnie z zapowiedzią na stronie internetowej PTL w Aktualnościach z dnia 25.11.2020, przedstawiających zarys projektu: „Edukacja przyrodniczo-leśna dorosłych w Europie, na przykładzie wybranych europejskich towarzystw leśnych”, w dniu 15 grudnia 2020 ogłoszono nabór do udziału w projekcie, do którego można się było zgłaszać w dniach od 1 do 15 stycznia 2021 roku. 

Zgłaszać mogły się jedynie osoby zaangażowane w organizację działalności PTL, zwłaszcza w zakresie edukacji przyrodniczo-leśnej dorosłych. 

W formularzu zgłoszeniowym należało podać między innymi:

- swoje dane kontaktowe 

- komórkę organizacyjną PTL, w której się działa

- krótki opis swojej aktywności organizacyjnej

- motywację udziału w projekcie

- znajomość języków obcych 

Zgłoszenia należało przesłać na adres: komisja_wzz@ptl.pl . Zostały one rozpatrzone (w oparciu o regulamin rekrutacji) do końca stycznia 2021 roku przez Komisję Rekrutacyjną, powołaną przez Przewodniczącego Zarządu Głównego PTL.

17. Ogłoszono wyniki rekrutacji uczestników projektu finansowanego z funduszy Narodowej Agencji Programu Erasmus + w ramach programu POWER 

 Komisja Rekrutacyjna, powołana dnia 29.12.2020 roku w celu naboru uczestników do projektu: „Edukacja przyrodniczo-leśna dorosłych w Europie, na przykładzie wybranych europejskich towarzystw leśnych” (nr umowy POWERAE-2020-1-PLO1-KA104-081185), koordynowanego przez Polskie Towarzystwo Leśne, dnia 30.01.2021 podała do wiadomości (na stronie internetowej PTL) co następuje:

     - Do Komisji wpłynęły formularze zgłoszeniowe od 24 osób.

     - Przy kwalifikacji uczestników projektu brano pod uwagę: aktywność organizacyjną w PTL, zaangażowanie w edukację przyrodniczo-leśną oraz znajomość języków obcych. Po przeanalizowaniu nadesłanych formularzy Komisja wykluczyła jedną osobę ze względów formalnych (brak przynależności do PTL), natomiast spośród pozostałych osób 16 zakwalifikowało się bezpośrednio do udziału w projekcie, a 7 umieszczono na liście rezerwowej.

    - Poniżej podano (w kolejności alfabetycznej) zarówno osoby, które zakwalifikowały się bezpośrednio do udziału w projekcie (w części dotyczącej poszczególnych towarzystw leśnych), jak również osoby z listy rezerwowej (z podaniem krajów preferowanych towarzystw leśnych):

Austriackie Towarzystwo Leśne

Kubiak-Szafkowska Agnieszka

Pamfil Włodzimierz

Ziemblicki Mikołaj

Czeskie Towarzystwo Leśne

Chmielewski Wiesław

Rymaszewska Barbara

Sawicki Artur

Islandzkie Towarzystwo Leśne

Brusiło Andrzej

Cieślak Rafał

Dawidziuk Janusz

Dymek Krzysztof

Litewskie Towarzystwo Leśne

Ksepko Marek

Masłowski Marek

Świstak Cezary

Norweskie Towarzystwo Leśne

Delegacz Artur

Lemke Daniel

Zubkowicz Rafał

Lista rezerwowa

Dymek Bartłomiej (Czechy)

Gapiński Kazimierz (Austria)

Leśnik Tadeusz (Austria)

Modrzyński Jerzy (brak preferencji)

Siedlecki Jakub (Islandia, Norwegia, Litwa)

Szymański Paweł (Islandia, Norwegia)

Zachara Tadeusz (Norwegia, Litwa)



Sprawozdanie Komisji Współpracy z Zagranicą z roku 2019

W roku 2019 Komisja Współpracy z Zagranicą zrealizowała następujące zadania:

  1. Po trwających kilka miesięcy negocjacjach, dnia 1.02.2019 zostało podpisane porozumienie między Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych (dr. inż. Andrzejem Koniecznym) i Przewodniczącym Zarządu Głównego PTL (dr inż. Januszem Dawidziukiem) w sprawie wymiany zagranicznej, organizowanej prze Komisję Współpracy z Zagranicą PTL. Z porozumienia tego wynika, że DGLP akceptuje naszą działalność i że pracownicy LP mogą otrzymać w danym roku kalendarzowym 5 dni płatnego zwolnienia, na organizowane przez nas wyjazdy zagraniczne, po wystąpieniu z odpowiednim wnioskiem do pracodawcy i uzyskaniu jego zgody.
  2. Na początku 2019 roku Kol. Rafał Cieślak rozpoznał możliwość ewentualnego dofinansowania działalności naszej Komisji przez Narodową Agencję Programu Erasmus+, przygotowując bardzo obszerny i szczegółowy wniosek na projekt dokształcania leśników z zakresu edukacji przyrodniczo-leśnej (w ramach programu niezawodowej edukacji dorosłych). Ze względów formalnych złożenie wniosku zostało odroczone.
  3. Byliśmy obecni na 69. Zjeździe Niemieckiego Towarzystwa Leśnego w Dreźnie. Więcej w reportażach.
  4. Zorganizowaliśmy dwudniową wycieczkę w Góry Izerskie i Karkonosze dla 35 osób z Niemieckiego Towarzystwa Leśnego. Więcej w reportażach.
  5. Jak co roku (już od 35 lat) zrealizowana została wymiana zawodowa z Niemieckim Towarzystwem Leśnym. Tym razem uczestniczyły w niej Północna Nadrenia-Westfalia i Oddział PTL w Krakowie. Więcej w dwóch reportażach.
  6. Uczestniczyliśmy w jubileuszowym spotkaniu organizacji ProSilva w Słowenii. W załączeniu krótka informacja o organizacji ProSilva – zał. 1. Więcej w reportażu.
  7. Dnia 26.11.2019 w siedzibie PTL w Warszawie odbyło się trzecie doroczne spotkanie Komisji Współpracy z Zagranicą, w którym wzięli również udział: Przewodniczący Zarządu Głównego PTL – dr. Janusz Dawidziuk i Vice-przewodniczący ZG PTL, Koordynator prac Komisji PTL – dr. Kazimierz Szabla. Podsumowano na nim działalność Komisji w mijającym roku oraz zaplanowano zadania na najbliższe lata.

W zakładce Reportaże zamieszczono pięć krótkich reportaży (tekst i zdjęcia) z działalności Komisji w 2019 roku, nawiązujących do punktów: 3, 4, 5 i 6.